خودرو را از تابستان تحویل بگیرید، برای پاییز آماده کنید
پایان تابستان فقط به معنای خنک‌تر شدن هوا نیست. خودرو نیز از شرایطی که طی ماه‌های گرم پشت سر گذاشته، تأثیر گرفته است. سفرهای طولانی، ترافیک، استفاده مداوم از کولر، تابش مستقیم آفتاب و دمای بالای موتور و آسفالت می‌توانند فرسودگی بعضی قطعات را سرعت بخشیده باشند.
از طرف دیگر، پاییز شرایط متفاوتی را به خودرو تحمیل می‌کند. بارندگی، جاده‌های لغزنده، کاهش دما، افزایش رطوبت و کوتاه شدن ساعات روشنایی باعث می‌شوند قطعاتی مانند تایر، ترمز، چراغ‌ها، برف‌پاک‌کن و سیستم تهویه اهمیت بیشتری پیدا کنند.
به همین دلیل روزهای پایانی تابستان فرصت مناسبی برای یک بازدید فنی است؛ بازدیدی که لزوماً قرار نیست هزینه زیادی داشته باشد و هدف آن، پیدا کردن ایرادهای احتمالی پیش از شروع فصل بارندگی و سرماست.
باتری؛ گرمای تابستان را دست‌کم نگیرید
معمولاً وقتی صحبت از خرابی باتری می‌شود، ذهن راننده به سمت زمستان می‌رود؛ اما گرمای شدید نیز می‌تواند به کاهش عمر باتری منجر شود. دمای بالا روی اجزای داخلی باتری اثر می‌گذارد و فرسودگی آن را سرعت می‌دهد.
به همین دلیل ممکن است باتری در پایان تابستان ظاهراً مشکلی نداشته باشد، اما با پایین آمدن دما، ضعف خود را هنگام استارت نشان دهد.
اگر اطراف قطب‌های باتری آثار خوردگی دیده می‌شود، بست‌ها محکم نیستند، موتور با تأخیر استارت می‌خورد یا چراغ‌ها هنگام روشن کردن خودرو افت نور محسوسی دارند، بهتر است باتری و سیستم شارژ آزمایش شوند.
سن باتری نیز اهمیت دارد. اگر چند سال از نصب آن گذشته است، یک تست تخصصی می‌تواند وضعیت واقعی باتری و توان سیستم شارژ را مشخص کند؛ چیزی که صرفاً با نگاه کردن به باتری قابل تشخیص نیست.
فشار باد لاستیک‌ها را با هوای پاییز هماهنگ کنید
تغییر دمای هوا مستقیماً روی فشار داخل تایر اثر می‌گذارد. بنابراین فشاری که در گرمای تابستان مناسب بوده، ممکن است با سرد شدن هوا دیگر در محدوده توصیه‌شده خودرو نباشد.
فشار تایر را بهتر است زمانی اندازه‌گیری کنید که لاستیک‌ها سرد هستند. معیار نیز باید عدد درج‌شده در دفترچه خودرو یا برچسب مربوط به فشار باد باشد؛ نه عددی که روی دیواره لاستیک به‌عنوان حداکثر فشار مجاز درج شده است.
زاپاس هم نباید از این بررسی کنار گذاشته شود. بسیاری از رانندگان فقط زمانی سراغ آن می‌روند که پنچری اتفاق افتاده و آن زمان ممکن است متوجه شوند فشار بادش مدت‌هاست کنترل نشده است.
آج لاستیک را پیش از اولین باران جدی بگیرید
تایری که در تابستان روی آسفالت خشک عملکرد قابل قبولی داشته، ممکن است در جاده خیس وضعیت متفاوتی پیدا کند. شیارهای روی آج برای خارج کردن آب از سطح تماس تایر با جاده طراحی شده‌اند و کاهش عمق آن‌ها می‌تواند توانایی لاستیک را در مسیر مرطوب کاهش دهد.
بنابراین پیش از شروع فصل بارندگی، علاوه بر کنترل فشار باد، عمق آج و وضعیت کلی لاستیک را بررسی کنید.
ترک روی دیواره، برآمدگی، بریدگی و ساییدگی غیرطبیعی از جمله مواردی هستند که نباید نادیده گرفته شوند. اگر یک قسمت از لاستیک بسیار بیشتر از بخش‌های دیگر ساییده شده باشد، ممکن است مسئله فقط خود تایر نباشد و تنظیم نبودن زوایای چرخ، بالانس یا ایراد در سیستم تعلیق نیز مطرح باشد.
مایع خنک‌کننده هنوز هم اهمیت دارد
تمام شدن تابستان به این معنا نیست که سیستم خنک‌کاری دیگر اهمیت ندارد. مایع خنک‌کننده علاوه بر کنترل دمای موتور، در فصل سرد نیز وظیفه مهمی دارد و وجود ترکیب مناسب ضدیخ از یخ‌زدگی مدار جلوگیری می‌کند.
پیش از شروع پاییز، سطح مایع در مخزن انبساط را بررسی کنید و اطراف رادیاتور، شلنگ‌ها، اتصالات و واترپمپ را از نظر نشتی یا آثار خشک‌شده مایع کنترل کنید.
ترک‌خوردگی یا فرسودگی شلنگ‌ها نیز می‌تواند در آینده باعث نشتی شود.
یک نکته ایمنی بسیار مهم را هم نباید فراموش کرد: درپوش رادیاتور یا مخزن تحت فشار را در زمانی که موتور داغ است باز نکنید. سیستم خنک‌کاری ممکن است تحت فشار باشد و باز کردن آن در این شرایط خطرناک است.
همچنین صرفاً به دلیل رسیدن پاییز، نیازی به تعویض ضدیخ وجود ندارد؛ زمان سرویس باید مطابق مشخصات و برنامه نگهداری خودرو تعیین شود.
اولین باران، وضعیت برف‌پاک‌کن را لو می‌دهد
برف‌پاک‌کن یکی از قطعاتی است که ماه‌ها در معرض تابش خورشید و گرمای شیشه قرار داشته است. همین شرایط می‌تواند لاستیک تیغه را خشک و شکننده کند.
خرابی تیغه معمولاً زمانی خودش را نشان می‌دهد که باران شروع شده و راننده به پاک شدن سریع شیشه نیاز دارد. باقی ماندن خطوط آب، پرش تیغه، ایجاد صدای غیرعادی یا تمیز نشدن بخشی از شیشه نشانه‌هایی هستند که باید جدی گرفته شوند.
همزمان با تیغه‌ها، مخزن مایع شیشه‌شوی، نازل‌های پاشش و پمپ آن را نیز امتحان کنید. دید مناسب در هوای بارانی یکی از ساده‌ترین اما مهم‌ترین عوامل ایمنی است.
سیستم تهویه را بعد از تابستان کنار نگذارید
با پایین آمدن دما ممکن است دیگر نیازی به سرمایش کابین نداشته باشید، اما سیستم تهویه همچنان کاربرد دارد.
کولر خودرو در بسیاری از شرایط برای کاهش رطوبت هوا و کمک به رفع بخار شیشه استفاده می‌شود. بنابراین اگر سیستم تهویه در پایان تابستان سرمای کافی تولید نمی‌کند، صدای غیرعادی دارد یا عملکرد آن تغییر کرده است، بهتر است عیب‌یابی آن را به فصل بعد موکول نکنید.
بخاری، دریچه‌های تهویه و گرم‌کن شیشه عقب نیز باید آزمایش شوند. در روزهای بارانی و سرد، پاک ماندن شیشه‌ها و حفظ دید راننده اهمیت زیادی دارد.
ترمزها را پیش از خیس شدن خیابان‌ها بررسی کنید
سطح خشک جاده ممکن است بعضی ضعف‌های سیستم ترمز را کمتر نمایان کند. با شروع بارندگی، کیفیت تایر و وضعیت ترمز اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
اگر هنگام ترمز گرفتن صدای غیرعادی می‌شنوید، فرمان یا پدال می‌لرزد، خودرو به یک سمت کشیده می‌شود یا پدال ترمز بیش از گذشته پایین می‌رود، بهتر است سیستم بررسی شود.
ضخامت لنت‌ها، وضعیت دیسک‌ها و سطح روغن ترمز نیز باید در سرویس دوره‌ای کنترل شوند؛ مخصوصاً اگر خودرو در تابستان سفرهای طولانی، مسیرهای شیب‌دار یا ترافیک سنگین زیادی داشته است.
تعویض روغن موتور را با تقویم اشتباه نگیرید
آمدن پاییز به‌تنهایی دلیل کافی برای تعویض روغن موتور نیست. ابتدا باید زمان و مسافت طی‌شده از آخرین سرویس را بررسی کرد و سپس برنامه نگهداری اعلام‌شده از سوی سازنده را در نظر گرفت.
نوع روغن نیز باید مطابق مشخصات موتور انتخاب شود. تغییر فصل مجوزی برای استفاده خودسرانه از روغن غلیظ‌تر یا رقیق‌تر نیست. شرایط آب‌وهوایی تنها زمانی می‌تواند در انتخاب گرانروی مؤثر باشد که خودروساز برای آن شرایط گزینه‌های مشخصی ارائه کرده باشد.
چراغ‌ها را پیش از کوتاه شدن روزها امتحان کنید
در پاییز ساعات تاریکی بیشتر می‌شود و مه و بارندگی نیز می‌تواند دید راننده را کاهش دهد. بنابراین تمام چراغ‌های خودرو را بررسی کنید.
چراغ‌های جلو، نور پایین و بالا، ترمز، راهنما، دنده عقب و مه‌شکن‌ها باید بدون مشکل کار کنند. اگر طلق چراغ‌های جلو مات یا کدر شده باشد، میزان نور مؤثر نیز می‌تواند کاهش پیدا کند.
این بررسی زمان زیادی نمی‌گیرد، اما نقص یک چراغ در جاده تاریک یا بارانی می‌تواند به مسئله‌ای جدی تبدیل شود.
یک چکاپ کوتاه، قبل از دردسرهای فصل سرد
سرویس پاییزی قرار نیست بهانه‌ای برای تعویض تمام قطعات خودرو باشد. هدف اصلی، بررسی بخش‌هایی است که در تابستان تحت فشار بوده‌اند و حالا باید در شرایط جدید آب‌وهوایی به کار خود ادامه دهند.
باتری، تایرها، سیستم خنک‌کاری، برف‌پاک‌کن، ترمز، چراغ‌ها و تجهیزات تهویه، مهم‌ترین بخش‌هایی هستند که ارزش بررسی دارند.
بخشی از این کنترل‌ها را می‌توان در چند دقیقه انجام داد؛ اما مواردی مانند تست باتری و دینام، بررسی سیستم ترمز، تشخیص نشتی یا عیب‌یابی سیستم خنک‌کاری بهتر است توسط تعمیرکار انجام شود.
پایان تابستان زمان خوبی است تا خودرو را از نظر فرسودگی‌های احتمالی بررسی کنیم؛ چون بسیاری از ایرادهای کوچک اگر پیش از شروع بارندگی و سرمای پاییز شناسایی شوند، با هزینه و دردسر بسیار کمتری برطرف خواهند شد.