چرا گاز کولر خودرو کم می شود؟
کولر خودرو یکی از مهمترین تجهیزات رفاهی بهویژه در روزهای گرم سال است. اما بسیاری از رانندگان پس از مدتی متوجه میشوند که کولر مانند گذشته خنک نمیکند یا برای رسیدن به دمای مطلوب باید مدت بیشتری روشن بماند. در اغلب موارد، دلیل این مشکل کاهش میزان گاز مبرد در سیستم کولر است. کم شدن گاز کولر خودرو علاوه بر کاهش قدرت سرمایش، میتواند به کمپرسور و سایر قطعات سیستم تهویه نیز آسیب وارد کند. شناخت علتهای این مشکل به شما کمک میکند تا پیش از ایجاد خرابیهای پرهزینه، نسبت به رفع آن اقدام کنید.
گاز کولر خودرو چه وظیفهای دارد؟
گاز کولر یا مبرد، مادهای است که وظیفه جذب گرمای داخل کابین و انتقال آن به بیرون را بر عهده دارد. این گاز در یک مدار بسته بین کمپرسور، کندانسور، اواپراتور و شیر انبساط گردش میکند. در حالت عادی میزان گاز کولر نباید کاهش پیدا کند، بنابراین کم شدن آن معمولاً نشانه وجود ایراد در سیستم تهویه است.
نشتی در شیلنگها و اتصالات کولر
یکی از رایجترین دلایل کم شدن گاز کولر خودرو، وجود نشتی در شیلنگها یا محل اتصال قطعات است. سیستم کولر تحت فشار کار میکند و با گذشت زمان ممکن است شیلنگها دچار ترکهای ریز، فرسودگی یا پارگی شوند. همچنین واشرها و اورینگهای لاستیکی نیز به مرور خاصیت آببندی خود را از دست میدهند و باعث خروج تدریجی گاز میشوند.
در بسیاری از موارد این نشتی آنقدر جزئی است که راننده تا زمان کاهش محسوس سرمای کولر متوجه آن نمیشود.
خرابی اورینگها و آببندی سیستم
اورینگها قطعات کوچکی هستند که نقش بسیار مهمی در جلوگیری از خروج گاز مبرد دارند. این قطعات در اثر گرمای زیاد موتور، تغییرات دمایی و گذشت زمان خشک و شکننده میشوند. زمانی که خاصیت انعطافپذیری اورینگها از بین برود، گاز کولر بهآرامی از محل اتصال قطعات خارج خواهد شد.
تعویض بهموقع این قطعات ساده میتواند از کاهش گاز کولر و هزینههای بیشتر جلوگیری کند.
آسیب دیدن کندانسور کولر
کندانسور در قسمت جلوی خودرو قرار دارد و به دلیل قرار گرفتن در معرض برخورد سنگریزه، گردوغبار و ضربه، یکی از آسیبپذیرترین بخشهای سیستم کولر محسوب میشود. ایجاد سوراخ یا ترک در کندانسور باعث نشت سریع یا تدریجی گاز مبرد خواهد شد.
همچنین تجمع آلودگی روی پرههای کندانسور موجب افزایش فشار سیستم و کاهش راندمان کولر میشود که در بلندمدت احتمال آسیب به این قطعه را افزایش میدهد.
خرابی اواپراتور
اواپراتور در داخل داشبورد قرار گرفته و وظیفه جذب گرمای هوای کابین را بر عهده دارد. اگر این قطعه بر اثر خوردگی یا فرسودگی سوراخ شود، گاز مبرد از آن خارج خواهد شد. از آنجا که اواپراتور در محل قابل مشاهدهای قرار ندارد، تشخیص نشتی آن معمولاً نیازمند تجهیزات تخصصی است.
وجود بوی غیرعادی هنگام روشن شدن کولر یا کاهش شدید سرمایش میتواند از نشانههای خرابی اواپراتور باشد.
خرابی کمپرسور کولر
کمپرسور قلب سیستم تهویه خودرو است و وظیفه به گردش درآوردن گاز مبرد را بر عهده دارد. خرابی کاسهنمد یا آببندی کمپرسور میتواند باعث نشت گاز شود. علاوه بر این، اگر کمپرسور بهدرستی کار نکند، فشار سیستم کاهش یافته و عملکرد کولر نیز ضعیف خواهد شد.
سرویس منظم کمپرسور نقش مهمی در جلوگیری از کاهش گاز کولر و افزایش عمر سیستم تهویه دارد.
شارژ غیراصولی گاز کولر
یکی دیگر از دلایل کاهش گاز کولر، شارژ غیراستاندارد سیستم است. اگر هنگام شارژ، مقدار گاز کمتر یا بیشتر از میزان توصیهشده تزریق شود یا فرآیند وکیوم سیستم بهدرستی انجام نشود، عملکرد کولر دچار اختلال خواهد شد. همچنین استفاده از گازهای نامرغوب یا ترکیبی نیز میتواند باعث کاهش راندمان سیستم و آسیب به قطعات شود.
به همین دلیل، شارژ گاز کولر باید توسط تعمیرکار متخصص و با دستگاههای استاندارد انجام شود.
فرسودگی طبیعی سیستم کولر
تمام قطعات خودرو دارای عمر مفید مشخصی هستند و سیستم تهویه نیز از این قاعده مستثنی نیست. با افزایش عمر خودرو، احتمال فرسودگی شیلنگها، اتصالات، شیرها و سایر قطعات بیشتر میشود. این فرسودگی ممکن است باعث نشتیهای بسیار کوچک شود که در طول زمان مقدار قابل توجهی از گاز کولر را کاهش میدهد.
بازدید دورهای سیستم تهویه بهویژه در خودروهای با کارکرد بالا، از بروز این مشکل جلوگیری میکند.
نشانههای کم شدن گاز کولر خودرو
زمانی که میزان گاز مبرد کاهش پیدا میکند، معمولاً علائم مشخصی ظاهر میشوند. کاهش سرمای کولر، طولانی شدن زمان خنک شدن کابین، قطع و وصل شدن مکرر کمپرسور، افزایش فشار روی موتور هنگام روشن بودن کولر و شنیده شدن صداهای غیرعادی از سیستم تهویه، از مهمترین نشانههای کمبود گاز کولر هستند. در برخی خودروها نیز ممکن است لولههای کولر یخ نزنند یا کمپرسور به دلیل افت فشار اصلاً وارد مدار نشود.
چگونه از کم شدن گاز کولر جلوگیری کنیم؟
بهترین راه پیشگیری از کاهش گاز کولر، سرویس دورهای سیستم تهویه است. بررسی سلامت شیلنگها، اتصالات، کندانسور، کمپرسور و اورینگها، تمیز کردن کندانسور و استفاده از گاز مبرد استاندارد، احتمال نشتی را تا حد زیادی کاهش میدهد. همچنین توصیه میشود حتی در فصل زمستان نیز هر چند هفته یکبار کولر خودرو را برای چند دقیقه روشن کنید تا روغن کمپرسور در مدار گردش کرده و از خشک شدن آببندیها جلوگیری شود.
جمعبندی
کم شدن گاز کولر خودرو معمولاً نشانه وجود ایراد در سیستم تهویه است و نباید آن را یک اتفاق طبیعی دانست. نشتی شیلنگها، خرابی اورینگها، آسیب دیدن کندانسور، نقص کمپرسور، خرابی اواپراتور و شارژ غیراصولی از مهمترین دلایل کاهش گاز کولر به شمار میروند. رسیدگی سریع به این مشکلات نهتنها باعث بازگشت سرمای مطلوب کولر میشود، بلکه از آسیب دیدن قطعات گرانقیمت سیستم تهویه و افزایش هزینههای تعمیر نیز جلوگیری خواهد کرد.