چرا فرمان خودرو دیگر دقیق نیست؟ دلایل به هم خوردن تنظیم فرمان
تنظیم بودن فرمان یکی از مهمترین عوامل در کنترل خودرو، افزایش ایمنی و جلوگیری از استهلاک زودرس قطعات جلوبندی و لاستیکها است. بسیاری از رانندگان زمانی متوجه به هم خوردن تنظیم فرمان میشوند که خودرو به یک سمت کشیده میشود، فرمان در حالت مستقیم کج قرار میگیرد یا لاستیکها بهطور نامنظم ساییده میشوند. این مشکل اگرچه در ابتدا ممکن است جزئی به نظر برسد، اما در صورت بیتوجهی میتواند باعث افزایش مصرف سوخت، کاهش پایداری خودرو و حتی بروز حوادث رانندگی شود.
در این مقاله با مهمترین دلایل به هم خوردن تنظیم فرمان، نشانههای آن و راهکارهای پیشگیری از این مشکل آشنا میشویم.
تنظیم فرمان خودرو چیست؟
تنظیم فرمان به معنای قرار گرفتن صحیح چرخهای جلو نسبت به یکدیگر و نسبت به محور خودرو است. زمانی که زاویه چرخها مطابق استاندارد کارخانه تنظیم شده باشد، خودرو بدون انحراف حرکت میکند، فرمان عملکرد دقیقی دارد و لاستیکها بهصورت یکنواخت ساییده میشوند. هرگونه تغییر در این زوایا باعث برهم خوردن تنظیم فرمان و کاهش کیفیت رانندگی خواهد شد.
برخورد شدید با چاله یا دستانداز
یکی از رایجترین دلایل به هم خوردن تنظیم فرمان، عبور با سرعت زیاد از چالهها، دستاندازها یا جدول کنار خیابان است. این ضربات میتوانند زاویه قرارگیری چرخها را تغییر دهند یا به قطعات جلوبندی فشار وارد کنند. حتی اگر آسیب ظاهری مشاهده نشود، ممکن است تنظیم فرمان از حالت استاندارد خارج شده باشد.
تصادف یا ضربه به قسمت جلو خودرو
هرگونه برخورد از ناحیه جلو، حتی اگر جزئی باشد، میتواند موجب تغییر موقعیت قطعات سیستم تعلیق و فرمان شود. در بسیاری از تصادفهای سبک، راننده تنها به آسیب سپر یا گلگیر توجه میکند، در حالی که ممکن است تنظیم فرمان نیز دچار اختلال شده باشد. به همین دلیل، پس از هر تصادف بهتر است وضعیت فرمان و میزان بودن چرخها بررسی شود.
فرسودگی قطعات جلوبندی
قطعاتی مانند سیبکها، طبقها، بوشها، میل تعادل و سگدست به مرور زمان دچار استهلاک میشوند. زمانی که این قطعات لقی پیدا کنند یا خاصیت اولیه خود را از دست بدهند، زوایای چرخها تغییر میکند و تنظیم فرمان به هم میریزد. فرسودگی جلوبندی علاوه بر ایجاد انحراف خودرو، معمولاً با صداهای غیرعادی و لرزش فرمان نیز همراه است.
خرابی کمکفنرها
کمکفنرها علاوه بر ایجاد سواری نرم، نقش مهمی در حفظ موقعیت صحیح چرخها دارند. اگر کمکفنرها نشتی داشته باشند یا عملکرد آنها ضعیف شود، فشار واردشده به سیستم تعلیق بهطور یکنواخت توزیع نمیشود و این موضوع میتواند باعث برهم خوردن تنظیم فرمان شود. خرابی کمکفنر همچنین باعث کاهش چسبندگی لاستیکها به سطح جاده خواهد شد.
تنظیم نبودن باد لاستیکها
گاهی علت کشیده شدن خودرو به یک سمت، به هم خوردن تنظیم فرمان نیست؛ بلکه اختلاف فشار باد لاستیکها چنین حالتی ایجاد میکند. اگر باد یکی از لاستیکهای جلو کمتر یا بیشتر از مقدار استاندارد باشد، خودرو تمایل پیدا میکند به همان سمت منحرف شود. به همین دلیل، پیش از مراجعه برای تنظیم فرمان، بهتر است فشار باد تمامی لاستیکها کنترل شود.
ساییدگی یا تعویض لاستیکها
استفاده از لاستیکهایی با میزان سایش متفاوت یا نصب لاستیکهای نامتناسب میتواند تعادل خودرو را بر هم بزند. همچنین پس از تعویض لاستیک یا رینگ، در بسیاری از موارد لازم است تنظیم فرمان نیز انجام شود تا چرخها در زاویه صحیح قرار بگیرند و عملکرد خودرو دچار اختلال نشود.
تنظیم نبودن زوایای چرخها
زاویههای استاندارد چرخ مانند کمبر، کستر و تو، تأثیر مستقیمی بر عملکرد فرمان دارند. اگر هر یک از این زوایا از محدوده تعیینشده توسط کارخانه خارج شوند، خودرو به یک سمت کشیده میشود، فرمان در حالت مستقیم کج میایستد و لاستیکها سریعتر فرسوده میشوند. این مشکل تنها با دستگاههای میزان فرمان قابل تشخیص و اصلاح است.
حمل بار بیش از ظرفیت خودرو
قرار دادن بار سنگین در خودرو، بهویژه اگر وزن بهطور نامتعادل توزیع شده باشد، فشار زیادی به سیستم تعلیق وارد میکند. تکرار این وضعیت میتواند باعث تغییر زاویه چرخها و برهم خوردن تنظیم فرمان شود. رعایت ظرفیت مجاز خودرو علاوه بر حفظ سلامت جلوبندی، از ایجاد این مشکل نیز جلوگیری میکند.
فرسودگی سیستم فرمان
اجزای سیستم فرمان مانند جعبه فرمان، میل فرمان و اتصالات آن نیز ممکن است پس از سالها استفاده دچار استهلاک شوند. لقی در این قطعات باعث میشود فرمان دقت اولیه خود را از دست بدهد و خودرو در مسیر مستقیم پایداری کافی نداشته باشد.
نشانههای به هم خوردن تنظیم فرمان
زمانی که تنظیم فرمان خودرو به هم میریزد، معمولاً علائم مشخصی ظاهر میشود. کشیده شدن خودرو به یک سمت، قرار نگرفتن فرمان در حالت صاف هنگام حرکت مستقیم، لرزش فرمان در سرعتهای مختلف، بازنگشتن کامل فرمان پس از پیچیدن و ساییدگی نامنظم لاستیکها از مهمترین نشانههای این مشکل هستند. مشاهده هر یک از این علائم نشان میدهد که خودرو به بررسی تخصصی نیاز دارد.
بیتوجهی به تنظیم فرمان چه پیامدهایی دارد؟
رانندگی با فرمان تنظیمنشده فقط باعث کاهش راحتی رانندگی نمیشود، بلکه میتواند هزینههای زیادی نیز به همراه داشته باشد. افزایش استهلاک لاستیکها، مصرف سوخت بیشتر، کاهش کنترل خودرو در پیچها، فشار مضاعف به سیستم تعلیق و فرمان و افزایش احتمال تصادف، از مهمترین پیامدهای بیتوجهی به این مشکل هستند.
چگونه از به هم خوردن تنظیم فرمان جلوگیری کنیم؟
برای جلوگیری از برهم خوردن تنظیم فرمان، بهتر است از عبور سریع از دستاندازها و چالهها خودداری کنید، فشار باد لاستیکها را بهطور منظم بررسی کنید و در صورت مشاهده هرگونه لرزش یا انحراف خودرو، سریعاً به تعمیرگاه مراجعه کنید. همچنین پس از تعویض قطعات جلوبندی، لاستیک یا انجام تعمیرات سیستم تعلیق، انجام میزان فرمان ضروری است. بازدید دورهای جلوبندی نیز میتواند از بسیاری از مشکلات جلوگیری کند.
جمعبندی: به هم خوردن تنظیم فرمان یکی از مشکلاتی است که هم بر کیفیت رانندگی تأثیر میگذارد و هم ایمنی خودرو را کاهش میدهد. عواملی مانند برخورد با چالهها، تصادف، فرسودگی قطعات جلوبندی، خرابی کمکفنر، تنظیم نبودن باد لاستیکها و تغییر زوایای چرخها از مهمترین دلایل بروز این مشکل هستند. با سرویس منظم خودرو و رسیدگی به نشانههای اولیه، میتوان از هزینههای اضافی و خطرات ناشی از تنظیم نبودن فرمان جلوگیری کرد.